دست نوشته های یک معلم

نمونه اي از يك سناريو آموزشي ( تجربه تدريس ):

آقاي معلم وارد كلاس مي شود دانش آموزان با علامت مبصر به طور هماهنگ از جا بلند شده و سلام مي دهند سپس معلم از دانش آموزان تشكر نموده و درس به صورت رسمي شروع مي شود.مرور درس ديروز : معلم درس را با مرور درس گذشته آغاز ميكند. او يادآوري مي كند كه بحث گذشته درباره ي روابط بين خطوط

موازي بوده است و اين كه اين بحث را با انجام دادن چند مساله به پايان برده اند. سپس مي پرسد : “ آيا آن مسايل را به خاطر مي آوريد ؟ ” كسي جواب نمي دهد ؛

بنابراين ، او از دانش آموزان مي خواهد دفترهاي تمرين خود را بيرون آورند و دوباره به مساله اول نگاه كنند.در اين مساله آنها بايد اندازه ي زاويه اي را كه با حرف “ X ” در شكل ( صفحه بعد )مشخص شده است ، پيدا كنند.

معلم مي گويد : “ ما اين مساله را با عجله بررسي كرديم و نتوانستيم آن را به خوبي جمع بندي كنيم و نتيجه بگيريم. ” آقاي معلم از دانش آموزان مي خواهد

مــجدداً به مساله نگاه كرده و آن را حل كنند. او مي گويد : “ آن را به روشي كه فكر مي كنيد آسان است ، حل كنيد. اگر بتوانيد توضيح مختصري هم بدهيد ، خيلي عالي است . ”

بعد از دو دقيقه ، معلم از دانش آموزان مي خواهد يافته هاي خود را ارائه كنند. سه روش مختلف توسط دانش آموزان ارائه مي شود كه هر سه بر اساس ترسيم يك پاره خط اضافي است. در بعضي از موارد مثلثي تشكيل مي شود و دانش آموزان از آن چه قبلاً درباره ي اندازه هاي مثلث ها آموخته اند براي پيدا كردن اندازه ي زاويه “ X ” استفاده مي كنند.

پس از ارئه هر يك از روش ها ، آقاي معـلم از دانش آموزان مي پرسد كه چند نفر از آنها ، اين روش را به كار برده اند. او حدود ده دقيقه از وقت را براي نتيجه گيري و جمع بندي هـر يك از اين سه روش صرف مي كند و سود مند بودن ترسيم خطوط اضافي را هنگام پيـــدا كردن بعضي از زوايا تذكر مي دهد.

 

ارائه مساله :

 درس با يك مساله براي آن روز ادامه مي يابد. آقاي معلم : امروز نمي توان مسايل را بدون ترسيم خطوط كمكي حل كرد.

مي خواهيم مسايلي از اين نوع را حل كنيم. روشي كه براي حل مسالهقبلي به كار برده شد ، اين بود كه آن را ميان خطوط موازي قرار دهيم. از شما مي خواهم كه امروز مسايل خود را با تغيير اين وضعيت طراحي كنيد. ما خطوط موازي را تغيير نمي دهيم ولي شكل زاويه ها در بين خطوط تغيير مي كند.

يكي از دانش آموزان مي پرسد : بيرون خطوط ؟

آقاي معلم : اگر بيرون خطوط هم باشد مساله اي نيست. حتي اگر زاويه ها دوبار خميدگي داشته باشند بهتر است. من از شما نمي خواهم زاويه ها را ده بار خم كنيد. ( خنده ي دانش آموزان)

آقاي معلم : محدوديت خم كردن 2 يا 3 بار است. بيشتر از آن قابل فهم نيست خلاق باشيد يك مساله كافي است ولي اگر ساده است دو تا مساله حل كنيد . كار را به تنهايي انــجام دهيد و زاويه نامعلوم“ X ” را مشخص كنيد . نوشتن انـــدازه دقيق زاويه ها بسياردشوار است. شما نمي توانيد اندازه همه زاويه ها را بنويسيد . وقتيمساله اي طراحي مي كنيد ، بايد بتوانيد آن را حل كنيد. اگر كسي بگويد كه آن را نمي فهمد ، بايد بتوانيد توضيح دهيد. لطفاً درباره ي آن فكر كنيد و نهايت توانايي خود را به كار گيريد.

 

فعاليت انفرادي دانش آموزان بر روي مساله :

 براي ده دقيقه ي بعدي ، دانش آموزان به صورت انفرادي مي كوشند براي همكلاسي هاي خود مساله اي را طراحي كنند. البته طراح مساله بايد مطمئن باشد كه

خود مساله اش را حل كند. آقاي معلم در كلاس قدم مي زند و به سؤال هاي هر يك از دانش آموزان جواب مي دهد و راهنمايي هاي لازم را ارائه مي كنـــد. رفته رفته معلم متوجه مي شود كه دانش آموزان پيشرفت زيادي ندارند و در نهايت مي گويد :

 “ خوب به نظر مي رسد مساله كمي مشكل است. من اشتباه كردم. شما به دردسر افتاده ايد .

گروه هاي خود را تشكيل دهيد و از مساله هايي كه طراحي كرده ايد ، يكي را كه شما و ديگران مشكلتر و چالش برانگيزتر مي دانيد ، انتخاب كنيد. لطفاً سرگروه ها مساله ها را به بحث بگذارند. دقت كنيد كه مساله واقعاً حل شدني باشد. سپس در مورد آن بحث كنيد. ”

 

فعاليت گروهي دانش آموزان روي مساله :

 دانش آموزان هم زمان با جابجا كردن نيمكت ها به اين طرف و آن طرف مي روند و دربــاره دشواري مساله هايي كه خود طراحي كرده اند ، بذله گويي مي كنند.

حدوداً بعد از دو دقيقه ، سر و صدا رفته رفته فروكش مي كند و سرگروه ها مساله هاي خود را به آقاي معلم مي دهند تا آن ها را روي تخته سياه ترسيم كند. بعد از اين كه آقاي معلم براي هر يك از شش گروه مساله اي را يادداشت مي كند ، ( به اين تصاوير زير نگاه كنيد )

مي گويد : “ اين ها مسايل مــطرح شده اند اما تا زماني كه امتحان نكنيم ، نمي دانيم كه آيا مي توانيم آن ها را حل كنيم يا نه

به نظـــر مي رسد انجام دادن همه آن ها در اين جلسه غير ممكن باشد؛ در جلسه بعدي هم درباره ي آن ها فكر خواهيم كرد. لطفاً خيلي سريع اين شش مساله را در دفترتان يادداشت كنيد.

هم زمان با اين كه دانش آموزان مسايل را يادداشت مي كنند ، آقاي معلم در كلاس قدم مي زند و فعاليت دانش آموزان را مشاهده مي كند.

گه گاه نيز دربـاره ي دشواري مسايلي كه دانش آموزان طــرح كرده اند، صحبت مي كند. خيلي زود مشخص مي شود كه دانش آموزان به هنگام يادداشت كردن مسايل مي كوشند آن ها را حل كنند. احتمالاً آقاي معلم چنين هدفي را دنبال مي كند و دانش آموزان را از كارشان باز نميدارد. هنوز دانش آموزان به صورت گروهي نشسته اند ؛ بعضي به صورت گروهي ، بعضي دو نفره و بعضي ديگر انفرادي روي مسايل كار مي كنند. حدود ده دقيقه بعد ، آقاي معلم از دانش آموزان مي پرسد كه چه كسي توانسته است يكي از مسايل را حل كند.

 سپس به قدم زدن در كلاس ادامه مي دهد و كار دانش آموزان را ملاحظه مي كند.

دانش آموزان روي صندلي هاي خود نشسته اند و حدود بيست دقيقه است كه به صورت گروهي يا انفرادي روي مسائل كار مي كنند.

آنها ‏‏نٌه دقيقه ديگر كار را ادامه مي دهند و همانطور كه به فعاليت خود مشغولند گاهي دستشان را بلند مي كنند و از آقاي معلم مي خواهند كاري كه انجام داده اند ، ببيند.واضح است كه بعضي دانش آموزان با پيدا كردن جواب براي مسائلي كه آقاي معلم آن ها را بسيار دشوار قلمداد كرده است ، بسيار خوشحال مي شوند. آقاي معلم جواب هاي آنها را بررسي مي كند ولي از بيان اين كه درستند يا نه ، خودداري ميكند .

 

جمع بندي و خلاصه كردن نكته اصلي :

 وقت كلاس تقريباً رو به پايان است ؛ آقاي معلم كار دانش آموزان را متوقف مي كند و مي گويد :

“ مي دانم كه كار پر زحمتي است ، ولي مي خواهم وضعيت فعـلي را بدانم. ” او سپس مي پرسد كه چنـــد نفر توانسته اند مساله ها را حل كنند و از درس اين گونه نتيجه گيري مي كند : “ افراد زيادي از مثلث ها استفاده مي كنند. خوب است ولي سه نوع خط كمكي وجود دارد.

بعضي موقع مي توان با استفاده از انواع ديگر خطوط كمكي مسائل را به شكل ساده تري حل كرد. اين راه حل ها را در جلسه ي بعد بررسي خواهيم كرد. ”

زنگ به صدا در مي آيد ؛ در اين موقع دانش آموزان صندلي هاي خود را در جاهاي خود قرار داده و به زنگ تفريح مي روند.

 

چهار چوب پیشنهادی برای تدوین تجربه تدریس :

الگوي شماره 1

· مرورمطالب قبلي

· بيان موضوع مسائل مربوط به هر جلسه

· تبيين روشهاي حل مسأله

· تمرين كردن

الگوي شماره 2

· مرور درس گذشته

· بيان مسأله مربوط به جلسه

· فعاليت فردي يا گروهي دانش آموزان

· بحث در باره ي راه حل ها

· تأكيد بر نكات مهم درس وجمع بندي آن ها

الگوي شماره 3

· مرور مطالب قبلي

· نشان دادن چگونگي حل مسأيل مربوط به آن جلسه

· تمرين كردن

· تصحيح تمرين كلاسي وارائه تكاليف

الگوي شماره 4

· مرور درس گذشته

· فعاليتهاي ياددهي ويادگيري درس جديد

· تمرين كردن

· جمع بندي ونتيجه گيري

الگوي شماره 5

· ارزشيابي ورودي

· بيان موضوع ومسأله

· فعاليت فردي يا گروهي دانش آموزان

· جمع بندي ونتيجه گيري

· ارزشيابي تدريس

· تعيين تكليف

[ بیست و چهارم بهمن 1386 ] [ 0:21 ] [ M_2_Z ]

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
امکانات وب